Aantekeningen uit het ondergrondse

Aantekeningen uit het ondergrondse

    Mediumsoort
    Boek
    ISBN
    9789025370190
    Verschijningsdatum
    Jaar van uitgave
    2012
    Taal
    Nederlands
    Categorie
    Fictie
    Leeftijdsgroep
    Volwassenen
    Genre
    PS
    Moeilijkheidsgraad
    Gemiddeld
    Uitgever
    Athenaeum-Polak & Van Gennep
    Editie / Druk
    5e dr
    Aantal pagina's
    165 p
    Hoogte
    200
    Breedte
    125
    Aantal banden
    1
    Bestelnummer
    2012324253
    NUR code
    302

    Aanschafinformatie

    Een ex-ambtenaar leidt een teruggetrokken bestaan in een smerige kamer en broedt daar, in de vorm van zelfanalyse, zijn dwarse ideeën uit over vrije wil en tegen het rationalisme. In het tweede gedeelte, 'Naar aanleiding van natte sneeuw', dat twintig jaar eerder speelt, maakt hij zichzelf belachelijk door een aantal misstappen te beschrijven. De ondergrondse mens is eerst geestelijk masochist en neemt daarna wraak door geestelijk sadist te worden. Dostojewski zet zich hier af tegen het Verlichtingsdenken van Rousseau (en ook dat van zijn eigen tijdgenoot Tsjernysjewski) met betrekking tot de 'maakbare mens'. Vooral de stelling van Tsjernysjewski, die uitgaat van het feit dat de mens, als hij maar rationeel en verstandig handelt, uiteindelijk gelukkig zal worden, wordt aangevallen. De ondergrondse mens stelt dat dit een ontkenning van de vrije wil zou betekenen, en voor hem is dat het hoogste dat er is. Het boek beïnvloedde o.a. de Franse existentialisten en werd bewonderd door Nietzsche. Goede vertaling in een wat moderner proza dan dat van de uitgave van Van Oorschot (Russische Bibliotheek) uit 1957. Met voetnoten. Volle bladspiegel, kleine druk.

    Uitgeversinformatie

    Aantekeningen uit het ondergrondse is een sleutelwerk in het oeuvre van Dostojevski. De schrijver trekt fel van leer tegen wat we tegenwoordig ‘de maakbaarheid van de mens’ noemen.
    Het eerste deel is één lang requisitoir, in ritmisch, hamerend proza, tegen de theorieën van verlichtingsfilosofen als Rousseau, maar vooral die van Dostojevski’s tijdgenoot Tsjernysjevski, die verkondigde dat de mens, als hij maar rationeel en verstandig handelt, op den duur gelukkig zal worden. Aan het woord is een ex-ambtenaar die zich teruggetrokken heeft in een smerige kamer ergens aan de rand van de stad. In totale vereenzaming (zijn ‘ondergrondse’) broedt hij daar zijn dwarse ideeën uit. Hij pleit voor de vrije wil, tegen het rationalisme. Twee maal twee is vier is voortreffelijk, zegt hij, maar twee maal twee is vijf is ook heel aardig. Het tweede deel speelt twintig jaar eerder. De man haalt enkele voorvallen op die hij verdrongen had. Hiermee illustreert hij zijn theorie: tegen zijn eigen belang in maakt hij zichzelf belachelijk. Hij verliest zijn masker en zijn gezicht tegenover een paar oude vrienden, een hoer, en zijn huisknecht. Toon en setting van Aantekeningen uit het ondergrondse zijn typisch Dostojevskiaans. De lezer raakt verzeild in een koortsdroom, in een psychische crisis waaruit geen ontsnappen mogelijk lijkt.
    Fjodor Michailovitsj Dostojevski (1821-1881) is waarschijnlijk de bekendste en wellicht de meest omstreden Russische romanschrijver. Zijn Misdaad en straf (Schuld en boete), De broers Karamazov, De idioot en Demonen behoren tot de canon van de wereldliteratuur.

    Monse Weijers vertaalde een twintigtal boeken uit het Russisch, onder andere van Alexander Poesjkin en Tsjingiz Ajtmatov. Bij uitgeverij Athenaeum verscheen zijn vertaling van Het ravijn van Ivan Gontsjarov in de Gouden Reeks.